Kirmanckî Online

Switch to desktop Register Login

Sayılar (Hûmarî)

  • Nûskar  Çeko Kocadag

1. Asıl Sayılar  (Hûmarên bingehênî)

 

0

Sifir

-

1

Yew

Ju

2

Di

Dide

3

Hîrê

-

4

Çar

Çiwar/Çor

5

Panc

Ponc

6

Şeş

Ses

7

Hewt

Hawt/hot

8

Heşt

Heyşt

9

New

-

10

Des

-

11

Yewendes

Desûju

12

Diyês

Desûdi

13

Hîrês

Desûhîrê

14

Çarês

Desûçar

15

Pancês

Desûpanc

16

Şeyês

Desûşeş

17

Hewtês

Desûhawt

18

Heyştês

Desûheşt

19

Newês

Desûnew

20

Vîst

-

21

Vîstûyew

-

30

Hîris

-

38

Hîrisûheşt

-

40

Çewres

-

50

Pancas

-

60

Şeştayê

Şeştî

67

Şeştaûhewt

-

70

Hewtayê

-

80

Heştayê

-

89

Heştaûnew

-

90

Newayê

-

99

Newaûnew

-

100

Sed

se

109

Sedûnew

-

200

Dised, disê

-

278

Dised û hewtaûheşt

 

300

Hîrisê

-

400

Çarsê

-

500

Pansê

-

600

Şesê

-

700

Hawsê

-

800

Heysê

-

900

Newsê

-

1000

Hezare

Hazare

10.000

Des hezarî

-

500.000

Pansê hezar

-

1.000.000

Mîlîyone

-

 

Her diyî → herdimîna>hurdimîna>hurdimêna

Her hîrêyî → hîrêmîna

Her çarî → çarmîna

Her desî → desmîna

 

Her diyan

Her hîrêyan

Her çaran

 

2. Sıra sayılar (hûmarên rêzdarî)

1

yewin

2

diyin

3

hîrêyin

4

çarin

5

pancin

6

şeşin

7

hewtin

8

heştin

9

newin

10

desin

11

yewendesin

19

newêsin

20

vîstin

21

vîstûyewin…

 

3. Kesirli sayılar (hûmarên kesrinî)

1/2

diyîne ra yew, dide de yew

1/3

hîrêyîne ra yew

1/4

çarîne ra yew

1/9

newîne ra yew

1/100

sedîne ra yew

2/3

hîrêyîne ra di

2/4

çarîne ra dide

2/10

desîne ra dide

3/4

çarîne ra hîrê

5/7

hewtîne ra panc

9/10

desîne ra new

11/12

diwêsîne ra yewendes

15/100

sedîne ra pancês

45/100

sedîne ra çewresûpanc

 

n.            O yo yewin (birinci)

m.          A ya diyine (ikinci)

zf.           Ê yên pancinî (beşinciler)

 

Pirtûko yewin               Pirtûko yewin sur o.

Qelema yewine             Qelema yewine çeqer a.

Pirtûkên pancinî            Pirtûkên pancinî kan ê.

 

Pirtûkê yewinî

Qelema yewine

Pirtûkanê yewinan

Qelemanê yewinan

Min pirtûko yewin wend

Min o yo yewin wend

Min pirtûkê yewine wend

Min ê yewine wend

 

Yew yew/Yew bi yew (birer birer)

Heşt heşt/heşt bi heşt

Des des/des bi des

Vîst vîst/vîst bi vîst

Sed sed/sed bi sed

Des ra heyanî sed (ondan yüze kadar)

 

1. Gulane

 

Seate 18:00 ra nat (na het)

Seate heştêsîne ra nat

 

Aşma yewine ra nat

Serê sere ra tepîya

 

Ez 10’ê aşma gulane de şona bi Kirmancîye.

 

Reye → reyê → reyêna → reyêde bîne

Şope → şopê → şopêna

Geyîme → geyîmê → geyîmêna

Defa → defê → defêna

 

Zêdek (arti)

Kêmek (eksi)

Reyek (çarpi)

Parek (bölü)

 

(+) nîşanê zêdekî (arti îşareti)

(-) nîşanê kêmekî (eksi işareti)

(x) nîşanê reyekî (çarpi îşareti)

:) nîşanê parekî (bolu işareti)

 

Ondalik sayılar

0,3

des ra hirê, des de hîrê

0,78

sed ra hewtaûheşt

0,001

hezar ra yew

0,104

hezar ra sedûçar

%10

sed ra des

%100

sed ra sed, sed de sed

 

Nêm (yarım)

Nême (yarı)

Çarek, çêrek (çeyrek)

Tam (tam)

 

Sayıların yazılışı:

 

1. Sayılar metin içerisinde yazıyla yazılır:

Di birayî, sed sere ra nat, sinifa diyîne, hîrê hefteyî ra nat

 

2. Saat, para tutari, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılarda rakam kullanilir:

Seate 16:00 de, 200 panote, 10 kîlogram, 15 kîlometre, 7 metre, 100 kes, %15, %60

 

3. Sayılar bitişik yazılır:

Vîstûyew, çewresûşeş, disê, pansê, disêûçewresûpanc

 

4. Oyun isimleri bitişik yazılır: Şeştûşeş

 

5. Roma rakamlari yuzillarda, tarihlerde, kitap ve dergî ciltlerinde, kitaplarin alt bolumlerde

Sedsera XXI. , 16.III.1988, Luisê XIV.

6. Beş ve beşten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrilarak yazilir ve araya nokta konulur:

10.000, 100.000, 15.400.018

 

7. Sayılarda kesirler virgul ile ayrılır:

8,4 (8 tam des ra 4 -8 tam onda 4-)

42,24 (42 tam sed ra 24; -42 tam yûzde 24-)

 

8. Sira sayıları yazıyla ve rakamla gosterilebilir. Rakamdan sonra nokta konur ya da derece gösteren ek bitişik yazılır:

10. , XX. , 10in, XXin

 

9. Uleştırma sayıları yazıyla belirtilir: Çar çar, des des, hîrê hîrê, hîrê bi hîrê…



***

 Hûmarên Kirmanckî


Vaje yew, di, hîrê

Jew bişanîme hetê

Ju, dide têyî şorê

Şertê şertan o hîrê

Çepikan pirode cirê

 

Di, dide, hîrê û çar

Yo û zu şorê verecor

Panc bizêkan ra çar

Çor bikero borebor

Werê bizêkan bo kinkor

 

Dide, hîrê ra çar û panc

Emegdar ê çor û ponc

Çarîne bikerîme kunc

Hûmaro tewr seretunc

Şeş kursîyo serepunc

 

Pancî ra şeş û hewt

Nêmendo hawt û hot

Êndî vengê min kewt

Ti bimare nat û dot

Wa mekero awteawt

 

Hawtî ra heşt û new

Hest nêweş o hew

Hewt rind û bedew

Heşt feko qelew

Newî ra bigêro lew

 

Heştî ra new û des

Hûmarî benê bêkês

Desûju ra yewendes

Desûdide ra şo diyês

Hîrêsî ra dime çarês

Desûpanc beno pancês

Desûşeş beno şiyês

Hewtêsî ra tepîya heştês

Desûheşt ra beno newês

Bimare, kayî de mebe hêrs

 

Çeko Kocadag

Vûrnayena peyêne : Şeme, 01 Adare 2014 12:31

Rawe binûsne

Ganî cayên (*) astareyinî biêrê degirewtene. Destûrê HTML-Kodî est o.

© Kirmanckî Online | 2009

Top Desktop version