Kirmanckî Online

Switch to desktop Register Login

Gelo Qizilbaşî haştîye nêwazenê

Demê verî ca biverdîme, le rijîyena Împaratorîya Osmanijan ra dime, hêna ke dewleta Tirkîye nêamê bî ava kerdene, Kirmancî Koçgîrîye de

hem amayî kîştene, hem kî talan kerdene. Nurettîn Paşawo herdîşin û Osmano Leng hêna kî vîrîya înan de rê.

Verê destcikerdişê Cengê Dinya yê diyine de, cengê Espanîya ra dime, Kirmancî Dêrsim de bi jarê mereyan amayî jarnayene.

Fîrazîyê înan amayî bomba kerdene, rijnayene. Koyê înan, çemê înan, golê înan, dar û berê înan, kemer û kuçê înan, bi kilmîye welatê înan amê heremnayene.

Pîlê înan, rayberê înan, serekê înan amayî qir û nefî kerdene, Bê war mendî, vêşan têşan mendî.

Tekeyê înan, bawerîya înan, raya înan amayî qedexe kerdene. Koka înan, tamara înan amê birnayene. Bê dîroke û bê îrade, serde kî bi zur û îftirayan, bi nêbîyan û botanan binê tomete de amayî verdayene.

Seba ke pîr Riza tayêna zêdêrî dej bianco, lajê dê, Reşik Wusên, verê çimanê dê de amê darde kerdene.

Elbîstan, Meletîye, Kirikhan, Akçadax, Maraş, Sêwaz, Çorum, Gazî de Qizilbaşî ya bi destê faşîstan, îslamîstan, yan kî dîrekt bi destê dewlete amayî qir kerdene,

Leşkerîye de, înstîtutsîyonanê dewlete de zor û zordarîye dîye. Mekteban de xo înkar kerdene ya kî wedardene bîye qederê înan.

12 Eylule de Subayan zimêlê Qizilbaşan şenik nêantî Cengê 30 sere de şarê Dêrsimî, şarê Qizilbaşî şenik nêant.

Lê ancîya kî çi taw alternatîvê sîstemî vejîya, hêvîya înan bîye girse. Înan raya xo dê DPye, lê DPye çîyê nêda înan, raya xo dê TÎPe, lê TÎPe nêşîkîye çîyê bikero. TBPye vejîye, aye kî xo rot.

Partîyê sîstemî yê bînî kî sentezê Tirk-Îslamî ra nêvejîyayî, Qizilbaşî qebul nêkerdî.

Pêynîya seranê 60î de wendoxanê Qizilbaşan verde hereketanê çepanê Tirkîye de ca girewt. Nê xort û azebî îdealîst bî, dilsoz bî, lê ê kî nêşîkîyayî çîyê bikerê. Pêyco kî tekoşina Kurdan de sere de ca girewt.

Na hîris sera kî zafêrîya Qizilbaşanê Kirmancan nê cengî de ca girewto. Qizilbaşanê Tirkan ra tayê bêveng mendê, tayê hetê dewleta xo kerdo, zaf şenikan kî hetê heqa Kurdan kerdo.

Eşkera kerdişê Abdullh Öcalanî ra dime, hewayêde henên amê afernayene, ke qey ti vana Qizilbaşî duştê haştîye de rê.

Her kes zaneno. Ceng bo kî, tofan bo kî, afete bo kî tim feqîrî, bindestî, bêkesî benê maxdur, binê lingan de şonê.

Eke hal nîya ro, gelo Qizilbaşî çira duştê haştîye de bivejîyê.

Lê her kesî xo vîrî ra kerd. Erdoganî meydananê weçînitişî de Qizilbaşî şenik nêdayî hir kerdene. Bi şiklê venga Heqî dayena înan, cemxaneyanê înan şenik tinazê xo nêkerdî, êy û bawerîya înan şenik nizm nêdîye. Newe ra îslamnayena şaranê Tirkîye de înan zê astengî vîneno.

Se ke nê çîyê neweyî amayî xo vîrî ra kerdene, serde kî nêweşîyê kanî, lîteraturê cengê serdinî rêyêna amayî roje.

Gelo Biratîya Îslamî, Mîsaki Mîllî Kurdan re çi ardo, Tirkan re çi ardo. Rêyê terezunî ser ro binîme ro. Na biratîye, waştena Mîsaki Millî tenya xizmeta serdestan kerdo.

Eke ewro Qizilbaşî tersê xo, gumanê xo, xem û fikarê xo anê re zon, hewce wo, ke ê bêrê fam kerdene. Bi lîteraturê kanî cewabê ters û mêjengê Qizilbaşan nêno dayene.

Hemsereka BDPye Gultan Kişanake vana: „Ma demqonaxêde şênberî ra derbaz benîme. No demqonax ma pêroyîne têkîlneno. No demqonaxêde bi pêrotîye şaranê Tirkîye têkîlneno. Ma fikirînîme, ke Qizilbaşî gere tayêna nêzdî ra bikuyê rê nê demqonaxî dime, bibê tey, bitoşenê, û fam bikerê. Qizilbaşê ke îhtîyacîya xo bi azadîye û demokrasî est ê, pêwîst o, ke nê demî de tayêna bibê aktîv.

Raşt a. Lê BDPye waştişê weçînitoxanê xo temsîl kerdene ra durî manena. BDPye gere re dima rojeva AKPye mekuyo. BDPye hurêndîya naye de gere re dima rojeva vurnayena sîstemê dewlete bikuyo. Çike eke no îdeolojîye dewlete dewam bikero, qet hama qet çîyê nêvurîno. Sîstemê înkar û îmhayî bi çend retuşan hal nêbeno, Tirkîye demokrat nêbena.

Bêguman mesela ne tenya meselaya Qizilbaşan a kî. Her şar û dîn, her şenikîye nê demqonaxî de wayirê xem û fikaran a. Gere na kî bêro fam kerdene.

Seba nê şar û dînan referensê demokrasî bawerîye nîya, dîn û îman nîyo, gere mebo kî.

Lê ancîya kî  kam se vano wa bivajo, haştîye tewr xirabe cengî ra rindêrî ya. Haştîye kîştene ra, qir kerdene ra rindêrî ya.

Vûrnayena peyêne : Hîrêşeme, 09 Nîsane 2013 21:23

Rawe binûsne

Ganî cayên (*) astareyinî biêrê degirewtene. Destûrê HTML-Kodî est o.

© Kirmanckî Online | 2009

Top Desktop version