Kirmanckî Online

Switch to desktop Register Login

Qemer û maya xo

  • Nûskar  Lerzan Jandil

Daka pîre bena, lajêde xo beno. Na vêşan manena. Lajê dayê Qemer şono qota ano, çarşî de roşeno. Kutê non cêno ano, letê xo rê cêno, yew dano maya xo. Qemer rojê tekneno şono, nîya dano, ke domanî hayê danê pisinge ro.

 Qemer domana ra vano:

- Ero şima qey danê a pisinge ro?

 Domanî vanê:

- Mîrate xirabin a, pîs a, ma kî coka danîme pi ro.

Qemer domana ra vano:

- Ero ez mecîdayê dana şima, a pisinge bidê mi.

Domanî vanê:

- Hêya, peranê ma bide ma, ma kî pisinge danîme to.

No pera dano domana, pisinge dest ra cêno, pisinge cêno, êno çê. Sebeta ke Qemerî perê dê, pisinge hêrîna, maya ê ci ra miradîna.

Qemer maya xo ra vano:

- Dayê, ez pera kîsê xo ra dana, tawa kîsê to ra dana? Ti xo rê wayirê letê nonê xo ya.

Qemer roja bîne şono, qotanê xo ano, çarşî de roşeno. No rey nîya dano, ke domanî hayê kutikê fetelnenê, cewrik o, domanî danê pi ro. Kutik keno zarî û zîbîye. Zerê Qemerî vêşeno.

Qemer gêreno re domanan ser ci ra vano:

- Ero şima qey danê ê cewrikî ro?

Domanî vanê:

- Ero kutikêde dizd o, ma kî coka danîme pi ro.

Qemer vano:

- Lawo pi ro medê, ez mecîdayê dana şima, kutikî bidê mi!

Domanî vanê:

- De peranê ma bide! Ma kî kutikî bidîme to!

Qemer peranê xo dano ci, kutikî ci ra cêno.

Qemer rojê wuncîya tekneno şono qota. Qemer qota vejeno, nîya dano zereyê qote de îştanê est o. No îştanê xo cêno, keno bêçika xo, qotanê xo cêno tekneno ver ba çêyî şono.

Qemer raye ra dest ê keno îştanî ra. No ke dest ê xo keno îştanî ra, lewe de mîrfîtê beno hazir.

Mîrfît vano:

- Qemer ez Dinya bikerî şên ya kî bikerî xirab?

Qemer vano:

- Ne bike şên, ne kî bike xirab. Zê saraya paşayî mi rê sarayê bide virayştene! Şalil-bilbil ser ro biwano, wa xasbaxçe kî ver de bo!

Mîrfît vano:

- Beno, to çi waşt, ez pêrîne virazena.

Qemer hetanî êno verê çêberî, ke çi kox a çi hal o. Saraye virayştî ya, şalil- bilbil têde baxçe de waneno, pîre kî te de ra.

Pîre teknena êna, vana:

- Qemerê mi !

Qemer vano:

- çik o dayê?

Maye vana:

- Ti bonanê xo nas nêkena?

Qemer vano:

- Wule dayê nas nêkena.

Maye vana:

- Lajê mi nê bonê ma yê newe yê.

Qemer zaf beno kêfweş û bonanê xo yê newîyan de dest bi cuyena xo ya newîye keno.

Pîrêde cazuye bena. Na kuna werte, paşayî pêhesnena, ke mordemê duştê saraya paşayî de sarayêde newîye viraşta.

Tawo ke paşa naye pêhesîno, kêfê xo remeno. Paşa xo bi xo vano:

- No kam o, nîya zengîn o? Duştê saraya mi de saraye do virayştene.

Paşa pîra cazuye silayneno, ano saraya xo û ci ra vano:

- Pîrê şo teqat bike! Hela no wo ke duştê saraya mi de saraye do viraştene, kam o?

Naye ser ro pîra cazuye teknena êna çê Qemerî, Qemerî ra vana:

- Qemerê mi Qemerê mi, paşa to ra çiqa xuye keno.

Qemer vano:

- Qeyî?

Pîre vana:

- Paşa vano „No kam o, duştê saraya mi de saraye virayşta, ez heyret kuna ci.

Qemer pîre ra hêrs beno, vano:

- Pîra cazuye îta mewinde!

Pîre vana:

- Ma eza feqîra hêsîre, mi se kerdo?

Maya Qemerî pîre cêna, oda ra vejena, şona zere. Roja bîne Qemer cêreno re maya xo, maya xo ra vano:

- Dayê pîre teber ke! Zerarê na pîre reseno ma.

Maya Qemerî vatena Qemerî kena û pîre kena teber. Pîre kî teknena şona.

Werte ra ke tayê zeman derbaz beno, maya Qemerî şona, çêna filan paşayî Qemerî rê wazena, veyvê Qemerî bi dawil zurna kena, veyva xo ana, verê çêverî de kena pîya.

Pîra cazuye rêyna êna verê çêverê çê Qemerî, Qemerî ra vana:

- Wule ez veyvê to rê pêhesîya, ez coka ama. Heq miradê to bikero, to bikero wayirê laj û çêna!

Maya Qemerî naye ser ro pîra cazuye rêyna cêna zere, pîre çê Qemerî de manena. Tayê zeman ke werte ra derbaz beno, pîra cazuye sirê Qemerî musena û kuna re îştanê Qemerî dime.

Şewê Qemer ke şono cila xo, bikuyo ra, îştane dano we. Pîra cazuye vînena, ke Qemerî îştanê xo kotî dard we. Şewe ke xêlê vêrena ra, pîra cazuye wurzena ra, şona îştanê cêna, kena pistinê xo.

Roja bîne pîra cazuye maya Qemerî û Qemerî ra xatir wazena, teknena şona lewê paşayî. Pîra cazuye vejena, îştanî dana paşayî. Paşa dest keno îştanî ra, nîya dano Mîrfîtê lewê de bî hazir.

Mîrfît vano:

- Paşa, ez Dinya bikerî şên, bikerî xirab?

Paşa vano:

- Ne bike şên, ne kî bike xirab! Saraya Qemerî teba cînîya ê bike berz, adê hawt bara de

bine ro!

Mîrfît ke saraya Qemerî teba cînîya ê keno berz, adê hawt bara de nano ro, Qemer û kora maya xo binê koxe de manenê.

Qemer wuncîya zê verî dest keno ci, qota ano çarşî de roşeno. No çarşî de kutê non cêno letê dano ma xo letê xo kî keno di lete, letê jû cêno, jû kî dano kutikî û pisinge.

Rojê kutik û pisinge pîya ênê, kutik vano:

- To dî, Qemerî ma rê hundê êlgîye kerde, werte dest û payanê zav û zêçî ra ma vetîme, mêrikî seba ma hundê pereyî dayî. Ma no nîya se beno?

Kutik cêreno re pisinge ser, vano:

- Pisingî!

Pisinge vana:

- Çik o?

Kutik vano:

- Bê, ma şîme adê hawt bara!

Pisinge vana:

- Ma eke mi ajne bizanitêne, ez teyna şîyêne: Çi êxpal, ke ez ajne nêzana.

Kutik vano:

- Ti nêzana, hama ez zana.

Pisinge vana:

- Ma to ke zana, ez nîşena piştîya to, ma biteknîme şîme. Eke ma şîme o het, îş aydê mi no, ti nêzî mebe!

Nê teknenê şonê verê denizî. Pisinge nîşena kutikî. Kutik ajne keno, şono adê hawt bara de vejîno. Ade de pisinge piştîya kutikî ra bena pîya, kutikî ra vana:

- De ti verê ana dare de vinde, îndî îşê mi no. Nê îşî ez dana dîyene.

Pisinge şona fetelîna, merê raşte ci êno. Na merî cêna, mere keno zar û zîbîye.

Na merî ra vana:

- Mere vengê xo meke!

Mere vano:

- Qeyî?

Na vana:

- Qewlêde mi est o.

Mere vano:

- Qewlê to çik o?

Pisinge vana:

- Îştanê mi haniko paşayî de. To ke mi rê îştane ard, ard. To ke îştane mîyarê, wule ez to wena.

Mere vano:

- Beno pisingî, çimanê mi ser. Eke mi îştane nîyard, qetlê mi re to helal.

Mere cêreno ra, tekneno şono. Mere boçikê xo verde keno zereyê hemgênî, pêco beno keno îsotê tûjî. Mere tekneno şono. Şand de ke paşa kuno ra, îştanî erzeno binê zonê xo. Mere boçikê xo keno firna paşayî, te de ano beno. Naye ser ro paşa kuxeno - şineno, kuxeno - şineno îştane fek ra pereno. Mere îştanî cêno, êno lewê pisinge.

Mere vano:

- Pisingî!

Pisinge vana:

- Çik o?

Mere vano:

- Wule mi ard.

Pisinge vana:

- Rind, bîya mi rê! Gonîya mi de binê linganê to ra bo. Ti nîya jîhatî ya.

Pisinge îştanî merî ra cêna, teknena êna lewê kutikî, kutikî ra vana:

- Kutik!

Kutik vano:

- Çik o?

Pisinge vana:

- Mi îştane ard.

Kutik vano:

- De îştanî bide mi!

Pisinge vana:

- Kutik, ti fekê xo ra bozix a. Ti zaf rew lawena. Mosê vejînê, çî vejînê, ti lawena.

Kutik vano:

- Nê nê, ez nêlawena. Eke ti îştanî medê mi, ez to îta caverdana.

Pisinge mecbur manena, îştanî dana kutikî û nîşena ci. Nê şanenê awe, ênê na hetê denizî, nîya danê, ke torcî hayê masa cênê. Mosê xo cêr ro erzeno, kutik laweno, îştane fek ra xelesîno ra.

Mose îştanî cêno, kuno re durî. Moso ke, îştane gureto bereqîno. Pisinge ê mosî taqîb kena. Mose ajne keno, şono kuno torê moseguretoxan. Nê torî oncenê, kenê tal. Pisinge resena ci, ê mosî cêna, ana qilaşnena ra, îştane zere ra vejena, cêna êna lewê kutikî, kutikî ra vana:

- Kutik!

Kutik vano:

- Çik o?

Pisinge vana:

- mi îştane ard.

Kutik vano:

- De hayde ma şîme.

Nê teknenê şonê çê daka pîre, şonê pê çêverî de goş nanê ser.

Qemer vano:

- Nênê dayê?

Maye vana:

- Çik o?

Qemer vano:

- Nênê dayê, no kutikê ma û pisinga ma ra kata şîyê?

Maye vana:

- Lajê mi, ez qe hayrê ci çîn a.

Qemer vano:

- Wule dayê ti ramanî nîya, ti zilmkar a. To ne non do ci, ne çîyê do ci. Ma hêfê ê kutikî û a pisinge nêbî? Mi hundê feqirîye hêsîrîye dîye, mîyanê mi deja, celag bî. Mi pere dayî, hêrnayî, to kerdî teber. Ê kî tekitî şî.

Pisinge û kutikî pê çêverî ra vejînê, çir çêverî kenê ra, şonê qorê Qemerî ser ro nîşenê ro. Ax kena pisinge, nîya danê ke îştane nawo qorê Qemerî ser ro ro. Qemer îştanî cêno, hama dest keno pi ra, nîya dano, Mîrfîtê lewe de bî hazir.

Mîrfît vano:

- Qemer, ez Dinya bikerî şên, bikerî xirab?

Qemer vano:

- Ne bike şên, ne kî bike xirab. Saraya mi teba cînîya mi ra adê hawt bara ra bike berz, bîya îta rone! Wuncîya xasbaxçe de şalil û bilbil biwano! Pîra cazuye kî qîşî û vîş bike, berze!

Mîrfît adê hawt bara ra saraya Qemerî ano, hurêndîya koxanê dê de nano ro, pîre kî qîş û vîşî keno, erzeno.

Qemer reseno miradê xo, wuncîya zê verî saraya xo de teba cînîya xo û maya xo emrê xo rameno.

 

Arşîvê Lerzan Jandîlî ra (Dirba ra HD 1991)

Vûrnayena peyêne : Şeme, 16 Hezîrane 2012 19:21
Nê kategorî ra ê bînî: Kuliksûre »

Rawe binûsne

Ganî cayên (*) astareyinî biêrê degirewtene. Destûrê HTML-Kodî est o.

© Kirmanckî Online | 2009

Top Desktop version