Kirmanckî Online

Switch to desktop Register Login

Çêneka Gawanî

  • Nûskar  Çeko Kocadag

Beno nêbeno merik, cênikê û çênekêde xo bena. Merik gawan beno, şono dawarî ver. Rojê dawarî keno werteyê dewe, qayt beno ke qederî rê zîncîran fine tê.

Dewe de qederî rê ke zîncîran fine tê, gawan şono lêweyê qedertêfîştoxan û “Şima nê zîncîran çinayî rê fine tê?” pers keno cira.

 „Ma qederî rê fîme tê“ vanê cira.
„Hela ju zîncîre kî çêneka mi rê têfîyê“ vano gawan. Qedertêfîştoxî çêneka gawanî rê zîncîre fînê tê û „Qederê çêneka to meyîtê mezelan de beno ra” vanê cira. Ê ke nîya vanê, gawan berbeno, dano zanîyanê xo ro. Cenike û çêneke kî têyî berbenê.

Naxira dawarî caverdanê û “Kotî ke mezelî çîn ê, ma şîme uca cabîme” vanê, û çêneka xo cênê, dewe ra vejînê.

Zaf ke tayê ke şonê, qayt kenê ke sere gilê koyî ra cayêde îp-îsîz de ne mezel ê, ne kes o, ne tawa yo. Eke kozikê viraşte yo û çêberê kî pira yo. Nê ke verê kozikî ra vêrenê ra, cênike destê xo erzena re qulpê çêberî, çêber nêbeno ra. Merik dest erzeno re qulpê çêberî, çêber oncîya ranêbeno. Çêneka xo ra ‘Çêna mî, hela ti biê, dest bierze re na çêberî’ vano pî.

Çêneke se ke dest erzena re qulpê çêberî, hema henî beno ra, çêneke erzîna zere, çêber ser ro beno kîp. Ma û pîyî kenê nêkenê ke çêber nêbeno ra. Nê kenê zarî û zîbîye û çêneke ra „Çêna mi hela şo qayt bibe, zere de çi est o?” vanê cira.

Çêneke şona oda, ke oda de ju mezele est a. Êna peyê çêberî û „Bawo, oda de mezelê est a“ vana cira.
Pî „Hay hay ke qederê to naca bîyo ke ma ti arda teslîm kerda. Çêna mi, hela zere de rind qayt bike, kaxitê ra, pûsilayê ra... qet çîyê çîn o?“ vano pî.

Çêneke şona qayt bena, kaxite vînena. Eke kaxite de “Gere ti çewres roje na mezele ser ro vindê û çewres roje ra dime no meyît vazeno ra” nivisîyo.

Ma û pîyê çêneke berbenê, û “Dême ke qederê to naca bîyo, ma bi destê xo ti arda, teslîm kerda” vanê, bêçare çêneke uca caverdanê, şonê.

Çêneke rojanê xo ser ro vindena. Rojê, koçê aşiqan uca ra vêreno ra. Çêneke verê pencereyî de ronîşte înan temaşe kena, û aşiqan ra “Çênekanê xo ra juye nêdanê mi” vana çêneka gawanî.
Aşiqî “De ti pirojinê zernan bide ma, ma kî çênekê bidîme to” vanê çêneka gawanî ra.

Na ana pirojinê zernan pencere ro dana aşiqan, ê kî çênekê danê ci. Êndî roja hîrisûnewî ya. Çêneka gawanî cêrena re çêneka aşiqe “Hawo bî çand şewî û çand rojî ke qet hewn çimanê mi nêkewto” vana cira.
‘Qey?’ vana çêneka aşiqe.
“Ez bi na mezele pîna” vana çêneka gawanî.
„Qey na mezele de çi est o?“ vana çêneka aşiqe.
“Meyît est o. Gere roja çewresî meyît na mezele ra ravazo. Meşte çewres roje bena temam“ vana çêneka gawanî.
“De ti rakuyê! Ti nawo çand şewî û rojî yo ke bêhewn a. Tayê kî ez re ci pîna” vana çêneka aşiqe.

Çêneka gawanî sare erzena hewn, kuna ra, çêneka aşiqe kî bi mezele pîna. Çêneka gawanî hetanî roja çewresî, qet heşar nêbena. Roja çewresî mezele bena berze, qilaşina ra, xortêde henên cira vejîno ke ti vana belko çila ya, vêşeno. Ti hewes a ke qaytê cibibê. Xort çêneka aşiqe ra “Ti qederê mi na, ez kî qederê to ya” vano.

Nê uca jubînî ra hes kenê û bi miradê xo şa benê. Çêneka gawanî hewn ra bena heşar ke çi heşar bo, teeew roja çewresî vêrda ra, mêrik mezele ra vejîyo, xortêde henên o ke ti hewes a ke qaytê cibibê. Ti vanê çila ya, vêşeno. O bi çêneka aşiqe kêf û zewqê xo der ê.
Xort, çêneka aşiqe ra “Ma na kam a?” vano.
Çêneka aşiqe “Na çêneka aşiqan a. Ez naca çand şewî û çand rojî bêhewn bîya. Rojê îta ra koçê aşiqan vêrd ra, şî. Mi kî pirojinê zernî dayî aşiqan, înan kî na çêneke de bi mi. Wa ma rê berdestîye bo” vana xortî ra.

Çêneka gawanî zaf kuna re xover, ax û wax kena, bêfayde ya. Xort, seba alvêrî şono şeher. Cêreno re çêneka gawanî „Ez, to rê çi têyî biyarî?” vano cira.
“Mi rê ju xençere, ju kî kemera sebirî bîya. Ti ke xovîrî ra bikerê, mîyare kî, raya to bena derge, beno mij û duman. O taw êno to vîrî, racêre, şo mi rê bice, biê” vana çêneka gawanî.

No şaneno raye, şono şeher alvêr keno, feqet xençere û kemera sebirî keno xovirî ra, nêhêrîneno. No ke kuno re raye êno, beno tef û duman, şîlîye varena. Çî êno vîrî û “Weeey mi kemera sebirî û xençere ra kerdî xovîrî ra. Ez şorî bihêrînî” vano.
Şaneno bi raye, şono dûkano  ke têy alvêr kerdo, ê dukanî de çî hêrîneno. Dukancî “Bira, ti nînan kamî rê hêrînena, kamî waştê?” pers keno cira.

„Wule, çêyê ma de berdestîyê est a, ez aye rê bena“ vano.
Dukancî xo bi xo “Naya ke nê çîyî waştê, naye de hîkmetê est a ke nê waştê’ qese keno, peyco cêreno re xortî û  “To ke no çî da bi berdestîye, xo cayê bide we û goş re aye serne” vano cira.

Xort êno, kemera sebirî û xençere dano çêneke û “Hela vinde, na nînan se kana” vano, xo dano we.

Çêneke kemera sebirî verê xo de nana ro, xençere cêna destê xo û „Pîyê mi gawan bî. Ma û pîyê mi ez arda naca caverda, şîyî. Rojê koçê aşiqan îta ra vêrd ra, mi kî pirojinê zernî dayî aşiqan, cira na çêneke gurete, arde lêweyê xo. Mi hîrîsûnew rojî mezele pînîte. Ez hefter û bêhewn bîya, kewta ra û hewn de menda. Peyco heşarê serê xo bîya ke nêyî kêf û zewqê xo der ê. Ez kî xo rê kerda berdestîye. De vaje kemera sebirî ti bê, ti se kena?” cirê hal û hewalê xo sere ra heyanî peynîye qese kena.

Qesekerdena çêneka gawanî ra dime, şirqîne ginena re kemera sebirî ro, teqena. Eke teqena, çêneke kî xençera ke dest der a, kena berz ke serê zerîya xo de biçikno, xort destê çêneke hewa ra pêcêno. Ano çêneka aşiqe keno teber, hawt şewî û hawt rojî veyveyê xo û çêneka gawanî keno.

Ê miradê jubînî şa benê...



Arşîvê Çekoyî ra (F.A, Berlin 2005)

 

Heşarîye: Kopîkerdene û newe ra weşênayena nûsî qedexe ya

Vûrnayena peyêne : Şeme, 16 Hezîrane 2012 19:19
Nê kategorî ra ê bînî: « Kuliksûre

Rawe binûsne

Ganî cayên (*) astareyinî biêrê degirewtene. Destûrê HTML-Kodî est o.

© Kirmanckî Online | 2009

Top Desktop version